Hilal Mah. 676. Sok. 14/10 Çankaya / Ankara

Telefon: 0312 442 85 71

SENEDİ DÜZENLEYEN

SENEDİ DÜZENLEYEN "PROTESTO" EDİLMEDİĞİ İÇİN HAMİL, LEHTAR VE CİRANTAYA MÜRACAAT

6102 sayılı TTK II - Protesto1. Süreler ve şartları
MADDE 714- (1) Kabul etmemenin veya ödememenin, kabul etmeme veya ödememe protestosu denilen resmî bir belge ile belirlenmesi zorunludur.
(2) Kabul etmeme protestosunun, kabule arz için belirli olan süre içinde çekilmesi gerekir. 694 üncü maddenin birinci fıkrasında gösterilen hâlde poliçenin ilk arzı vadenin son gününde olmuşsa, protesto o günün ertesi günü de çekilebilir.
(3) Belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur. Görüldüğünde ödenmesi şart olan bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosu, ikinci fıkrada kabul etmeme protestosu için gösterilen süreler içinde çekilir.
(4) Kabul etmeme protestosu çekilmiş olması hâlinde ödeme için poliçeyi ibraz etmeye gerek olmadığı gibi, ödememe protestosu çekmeye de ihtiyaç yoktur.
(5) Poliçeyi kabul etmiş olsun olmasın muhatap, ödemelerini tatil etmiş veya aleyhindeki herhangi bir icra takibi semeresiz kalmış ise, hamil başvurma haklarını ancak poliçenin ödenmesi için muhataba ibrazından ve protestonun çekilmesinden sonra kullanabilir.
(6) Poliçeyi kabul etmiş olsun olmasın, muhatap veya kabul için arz edilmesi menedilen bir poliçenin düzenleyeni iflas etmişse, iflas ilamının ibrazı, başvurma hakkının kullanılması için yeterlidir.

2. Şekli
a) Noterlikçe düzenlenmesi
MADDE 715- (1) Protestonun 716 ncı maddede belirtilen şekil ve surette noterlikçe düzenlenmesi gerekir.

VIII - Başvurma hakkının düşmesi
1. Genel olarak
MADDE 730
- (1) Hamil;
a) Görüldüğünde veya görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan poliçeyi ibraz,
b) Kabul etmeme veya ödememe protestosunu düzenleme,
c) “Gidersiz iade olunacaktır” kaydının bulunması hâlinde, poliçeyi ödeme amacıyla ibraz,
için belirli süreleri geçirirse, kabul eden kişi hariç olmak üzere, cirantalara, düzenleyene ve diğer borçlulara karşı sahip olduğu hakları kaybeder.
(2) Hamil, kabul amacıyla ibraz edilmesi için düzenleyenin verdiği süreye uymazsa, kabul etmeme ve ödememe sebebiyle başvuru haklarını kaybeder; meğerki, düzenleyicinin yalnız kabule ait sorumluluğu istisna etmek istediği kayıttan anlaşılsın.
(3) Ciroda ibraz için bir süre şart kılınmışsa ancak ciranta bu süreyi ileri sürebilir.


T.C
YARGITAY
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO.2016/18214
KARAR NO.2016/20497
KARAR TARİHİ.04/10/2016
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi


>SENEDİ DÜZENLEYEN "PROTESTO" EDİLMEDİĞİ İÇİN HAMİL, LEHTAR VE CİRANTA YA KARŞI MÜRACAAT HAKKINI KAYBEDER.

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 01.10.2015 tarih, 2015/21494-22875 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı, örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun yasal sürede icra mahkemesine yaptığı başvuruda; senedin teminat amacıyla verildiğini, kambiyo vasfının bulunmadığını, borcun olmadığını, tahrifat yapıldığını ileri sürerek takibin iptalini istediği, mahkemece, senedin kayıtsız şartsız borç ikrarını içermediği, alacağın varlığının tespitinin genel mahkemede yargılama yapılmasını zorunlu kıldığı gerekçesi ile davanın kabulü ile takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

TTK'nun 778. maddesinin (eski TTK.nun 690/1) göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 714 ve 730. maddeleri (eski TTK 626 ve 642/2) uyarınca, muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır.

Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantayı takip edemez. Bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, lehtar ve cirantaya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK.nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince alacaklının, kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.
Somut olayda, takibe konu bonoda itiraz eden borçlu ...'ın lehtar ciranta olduğu görülmektedir. Bu durumda, yetkili hamil olan alacaklının, borçlu hakkında takip yapabilmesi için, bonoyu düzenleyene ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Ancak takip dosyası içeriğinden keşideciye ödememe protestosu gönderilmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, protesto koşulunun usulünce yerine getirilmemesi nedeniyle borçlu (lehtar ciranta) hakkındaki takibin İİK’nun 170/a maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile takibin iptali isabetsiz ise de, sonuçta takibin iptaline hükmedildiğinden sonucu itibariyle doğru olan mahkeme kararının Dairemizce onanması gerekirken, maddi hataya dayalı olarak bozulduğu anlaşılmakla, borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ : Borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 01.10.2015 tarih ve 2015/21494 Esas, 2015/22875 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılmasına, sonucu itibariyle doğru olan ... 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 05.11.2014 tarih ve 2014/1016 E.-2014/1412 K. sayılı mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 04/10/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.



T.C
YARGITAY
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO.2016/617
KARAR NO.2016/3995
KARAR TARİHİ.16.02.2016
MAHKEMESİ : İcra Hukuk Mahkemesi



Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu..... . San. Tic. A.Ş. ve alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi.... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından dört adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine başlandığı, örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçluların yasal sürede icra mahkemesine senetlerdeki imzaların borçlu firma yetkilisine ait olmadığından bahisle takibin iptalini talep ettikleri, mahkemece davanın kabulü ile takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken TTK'nun 714 ve 730. maddeleri uyarınca, muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protestoedilmesine bağlıdır.
Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantayı takip edemez. Bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, lehtar ve cirantaya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.

Somut olayda, takibe konu bonoda itiraz eden borçlulardan.... firmasının lehtar,.... firmasının da ciranta olduğu görülmektedir. Bu durumda, yetkili hamil olan alacaklının, cirantalar hakkında takip yapabilmesi için, bonoyu düzenleyene ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Ancak, alacaklı vekilinin protesto evraklarının ibrazı için yapılan tebligata rağmen, herhangi bir belge sunmadığından alacaklının, itiraz eden cirantaları takip hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece, bu husus re'sen gözetilerek İİK'nun 170/a maddesi uyarınca itiraz eden borçlu Koza firması yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.



SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre alacaklının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.